Hz. Peygamber’in Kuşu Kim Öldü? (Bir İzmirli Gençten Mizahi Bir Bakış)
Hayat bazen gerçekten tuhaf bir hale gelebiliyor, değil mi? Dün, mahalledeki bakkaldan aldığım simidi yerken, birden kafamda “Hz. Peygamber’in kuşu kim öldü?” sorusu belirdi. Evet, gerçekten. Bunu ciddiyetle sordum. Hani “vay be, acaba kim öldü” diyorsunuz ya, işte o! Ama bu soru bana başka bir açıdan bakmamı sağladı, ve ne yazık ki (ya da neyse ki?) düşüncelerim yine kontrolsüzce bir yerlere kaymaya başladı. Bu kadar derin bir konuyu, hem de bu kadar mizahi bir şekilde irdelemek, herkesin harcı değil!
Nasıl Bir Yerde Yaşıyoruz?
İzmir gibi hayat dolu bir şehirde, her şeyin böyle tuhaf olduğu bir dünyada yaşıyoruz. Burada her şeyin bir mizahi yönü var. İki arkadaş arasında geçen “Aa ya, Hz. Peygamber’in kuşu kim öldü?” tartışmaları bile gündelik hayatın komik bir yansıması haline gelebilir. Bir tarafta hayatı umursamayan, sürekli espri yapan bir adam (evet, o ben) ve diğer tarafta her şeye anlam yüklemeye çalışan, bazen abartılı bir şekilde düşüncelere dalan bir kafa (evet, yine o ben!).
Peki bu kadar komik bir soru, yani “Hz. Peygamber’in kuşu kim öldü?”, bir insanın kafasında nasıl oluşur? Şu soruya geliyorum: Kafamızda bazen normalde kimsenin düşünmeye cesaret edemeyeceği kadar derin sorular, bir anda sıradan bir espriye dönüşebiliyor. Tabii, “ya ne alakası var” diyecek olursanız, hemen biraz açayım.
Hz. Peygamber’in Kuşu Kim Öldü? Sorusu Ne Demek?
Bir insanın kafasında bir soru beliriyorsa, bu sorunun bir anlamı olması gerekmez mi? Mesela, İstanbul’da ya da Ankara’da bir arkadaşım olsa, sanırım “Bir dakika, bu ne demek şimdi?” diye sormaya başlamazdı. Ama İzmir’de, her şeyin biraz espri olduğu bu şehirde, bu tür soruların ardında, “Acaba hangi kuş bu kadar önemli?” diye düşünmemek elde değil.
Kuşlar, aslında tarih boyunca birçok kültürde önemli figürler olmuşlardır. Hz. Peygamber’in kuşu dediğimizde, ilk akla gelen şey, o kuşun hem dini hem de kültürel anlam taşıyor olmasıdır. İslam literatüründe, kuşlar, şefkatin, sevginin ve bağlılığın simgeleridir. Ama işte ben, o kuşu düşündükçe, “E hadi bakalım, kim öldü?” diye düşünmeye başladım. “Ölüme bir anlam yüklemek mi? Duygusal bir boşluk mu?” derken, birden iç sesim devreye girdi:
> “Hah! Bu kadar derinleşme, sonra gelip ‘eh işte kuş uçtu’ diye yazı yazacaksın!”
Bu noktada, zaten tüm hikâyeyi mizahi bir çerçeveye oturtmak, sanki kuşu hiç düşünmemişim gibi bir hal alıyor. Hadi ama, bu soruyu bir de ‘gerçek’ bir anlamda ele alalım.
Gündelik Hayatta “Hz. Peygamber’in Kuşu Kim Öldü?” Diyalogları
İzmir’de yaşamanın en güzel taraflarından biri, her an insanın hayatına renk katacak biriyle karşılaşabilmesidir. Mesela, geçen gün kahve içmeye gittiğim bir kafede, bir grup arkadaşım şunları konuşuyordu:
Ali: “Ya bir dakika ya, bakın Hz. Peygamber’in kuşu kim öldü? Bu aslında çok derin bir anlam taşıyor olabilir.”
Mehmet: “Evet ya, aslında biz burada sadece şaka yapıyoruz ama bir yandan da…”
Fatma: “İşte, bir de ‘bizim kuş öldü’ diye yaklaşırsak, daha derin bir bağ kurabiliriz!”
Bir anda hepimiz gülmeye başladık. Çünkü aslında mesele şuydu: Günlük hayatta o kadar çok gereksiz, ama bir o kadar da eğlenceli şey düşünüyorduk ki, “Hz. Peygamber’in kuşu kim öldü?” gibi bir soru, aslında tam da hayatın absürtlüğüne işaret ediyordu.
İçsel Çatışma ve Mizahi Yansıması
Her şeyin bir yeri var ama bazen o yeri bulmak zor oluyor. İzmir’de, her an bir yeri satmaya çalışan sokak satıcılarının arasında, birden kafama takılan “Hz. Peygamber’in kuşu kim öldü?” sorusu, içimde tam bir savaş başlattı.
İç sesim: “Hadi ama, buna nasıl bir anlam katarsın?”
Diğer iç sesim: “Belki de ölüm sadece bir semboldür. Kuş da zaten bir mesaj taşıyor, değil mi? Onunla ilgili çok şey söyleyebilirim!”
İç sesim: “Ah, tamam! Hadi biraz ciddiyet göster, yoksa kahven soğuyacak!”
Evet, bir yanda derin düşünceler, bir yanda soğuyan kahve ve sonunda gelip her şeyin “sadece bir espri” olduğu gerçeğiyle yüzleşme anı. Yaşadığım içsel çatışmanın komik bir yansımasıydı bu. Ama bir taraftan da düşündüm; birisi bir şey söylediğinde, hemen espri yapmanın başka bir nedeni olmalı. Yani, herkesin bu kadar derin düşünmesi gerekmez ama bir noktada bir şeylerin, özellikle de kuşların, “öldüğü” hissi bile insanı sorgulamaya itiyor.
Hz. Peygamber’in Kuşu ve İzmir’in Esprili Dünyası
İzmir’de insanlar genelde çok rahatlar. Yani, “kendi kuşunu kim öldü?” meselesi, bir sohbetin derinliğine inmiyor, daha çok gündelik eğlencelere dönüşüyor. Ama belki de bu kadar rahat olunması, bir tür bilinçaltı kaçış stratejisi olabilir. Çünkü gerçekten de, eğer her şeye “ciddiyet”le yaklaşsaydık, bu kadar rahatlayabilir miydik?
Yani ne oldu? İzmir’de, Hz. Peygamber’in kuşu kim öldü? sorusunun cevabını bulamadan, bir anda kendimi başka bir yere, başka bir zaman dilimine kayarken buldum. O kuşun kim öldüğünü çözmeye çalışmak, belki de bir anlam arayışıdır. Belki de ölüm, sadece bir nokta, bir dönüm noktasıdır; kimse o kuşun neden öldüğünü sormuyor, ama hepimiz o “kuşun” derdini başka bir şekilde yaşıyoruz.
Sonuçta…
Sonuç olarak, hayat her zaman beklediğimiz gibi olmuyor. Bazen sorular sorarız, bazen bu sorulara anlam katmaya çalışırken komik bir noktaya geliriz. Belki de o kuş, bir semboldür; belki de ölüm bir başlangıçtır. Ama İzmir gibi bir şehirde, her şeyin komik yönünü görmek, hayata biraz daha eğlenceli bir açıdan bakmamızı sağlıyor. Belki de Hz. Peygamber’in kuşu kim öldü? sorusu, sadece bizlere hayatın komik yanlarını hatırlatmak için var.
Öyleyse, ne diyelim? Kuşlar uçar, sorular gelir, bizler de gülmeye devam ederiz.