Kategori: Makaleler

Kısmi Görünüş Nedir? Güç, İdeoloji ve Vatandaşlık Üzerine Bir Siyaset Bilimi Okuması Bir siyaset bilimci için hiçbir kavram “tarafsız” değildir; her tanım bir iktidar ilişkisini içinde taşır. “Kısmi görünüş” de bu bağlamda, yalnızca bir algı biçimi değil, güç ilişkilerinin toplumsal aynasıdır. Toplumun belli kesimlerinin gerçeği nasıl gördüğü, kimin görünür, kimin görünmez kılındığı — işte siyasetin tam kalbinde bu mesele vardır. Kısmi görünüş, bireylerin, kurumların ve ideolojilerin dünyayı kendi çıkarları, inançları veya konumları üzerinden yorumlamasıdır. Yani herkesin “gerçek” dediği şey, aslında kendi güç alanının sınırları içinde şekillenir. Kısmi Görünüşün Politik Anatomisi Siyaset bilimi, iktidarı yalnızca devlette aramaz; aynı zamanda gündelik yaşamın,…

Kalp Kası ve Özellikleri: Aynı Ritme Farklı Pencerelerden Bakmak Kalp kasına dair konuşmayı seviyorum; çünkü hem mikroskop altındaki kusursuz biyolojiyi, hem de gündelik yaşamın duygusunu aynı cümlede buluşturuyor. Bu yazıda “Kalp kasının özellikleri nelerdir?” sorusuna iki farklı mercekten yaklaşacağız: nicel verilerle düşünenlerin analitik bakışı ve toplumsal etkileri, hasta ve yakınlarının hikâyeleri üzerinden anlamlandıran duyarlı bakış. İkisi de değerli, ikisi de resmi tamamlıyor. Özet: Kalp kası (miyokard) çizgili yapıda ama istemsiz çalışan, dallanmış hücreleri interkaleler disklerle birbirine bağlanan, bol mitokondrili, uzun refrakter periodu sayesinde tetani yapmayan, özelleşmiş uyarı–iletim sistemi olan dayanıklı bir kas dokusudur. Kalp Kası Nedir? (Biyolojinin Kısa Tanımı) Kalp…

Ritüellerin Ardında: Bir Antropoloğun Gözünden Güdülenmiş Davranışın Özellikleri “İnsan neden harekete geçer?” Bir antropolog için bu soru yalnızca bireysel psikolojiyle değil, kültürlerin kalp atışlarıyla da ilgilidir. Her davranış, bir toplumun görünmez elinden şekil alır. Güdülenmiş davranış, yalnızca biyolojik bir dürtünün değil; aynı zamanda kültürel kodların, sembollerin ve ritüellerin yansımasıdır. Güdülenmiş davranışın özellikleri nelerdir? diye sorduğumuzda, aslında insanın tarih boyunca “neden yaşadığını”, “nasıl anlam ürettiğini” de sorarız. — Antropolojik Bakış: Kültürün Hareket Ettirdiği İnsan Bir davranışın güdülenmiş sayılabilmesi için, arkasında bir amaç, bir enerji ve bir anlam yönelimi bulunmalıdır. Ancak antropolojik açıdan bu yönelim yalnızca bireysel değildir — kolektif bir bağlamda…

Gözlük İsim Kökü mü? Bir Kelimenin Ekonomik Anatomisi Bir ekonomist olarak, her kavramın ardında bir değer zinciri ararım. Tıpkı piyasada bir ürünün nasıl üretildiğini, hangi kaynaklarla şekillendiğini ve kimlerin tercihleriyle anlam kazandığını inceler gibi, “Gözlük isim kökü mü?” sorusuna da aynı mercekle yaklaşırım. İlk bakışta dilbilimsel bir mesele gibi görünse de, bu soru aslında değer yaratımı, seçim davranışı ve toplumsal refah arasındaki ekonomik ilişkilerin derin bir yansımasıdır. Ekonomide kaynaklar sınırlıdır; tıpkı dilde anlam alanlarının sınırlı olduğu gibi. “Gözlük” kelimesi, “göz” kökünden türemiştir, yani varlığını bir temel kaynağa borçludur. Bu, ekonominin özünde yatan bir gerçeği hatırlatır: hiçbir üretim sıfırdan başlamaz; her…

Gözlemci Hakem Ne Demek? Öğrenmenin Dönüştürücü Gücüne Bir Bakış Eğitim, yalnızca bilgi aktarmak değil; insanın kendini, çevresini ve düşünce biçimini dönüştürmesidir. Bir eğitimci olarak her öğrencinin öğrenme yolculuğunda iz bırakan anlar olduğunu bilirim. Kimi zaman bir fikir, kimi zaman bir gözlem, kimi zaman da adil bir değerlendirme süreci bireyin gelişimini derinden etkiler. İşte bu noktada “gözlemci hakem” kavramı devreye girer. Peki, gözlemci hakem ne demek? Neden eğitim süreçlerinde ve değerlendirmelerde bu kadar önemlidir? Gözlemci Hakem Kimdir? Gözlemci hakem, bir değerlendirme ya da ölçme sürecinde tarafsızlığı ve nesnelliği sağlamakla görevli kişidir. Akademik yarışmalardan eğitim araştırmalarına, öğretmen performans ölçümlerinden öğrenci projelerine kadar…

Gulu gulu gulu gulu ne demek? Kökeni, kullanım alanları ve akademik tartışmalar Giriş “Gulu gulu gulu gulu” Türkçede öncelikle bir yansıma (onomatopoe) olarak, özellikle hindinin çıkardığı sese gönderme yapan ifadedir. Sözlük kaynaklarında “gulu gulu” biçimiyle geçen bu söz, hayvan seslerini taklit yoluyla adlandıran Türkçe yansıma sözcüklerin tipik bir örneğidir. Bu temel anlam, güncel sözlük derlemlerinde “hindinin çıkardığı ses” olarak verilir. :contentReference[oaicite:0]{index=0} Tarihsel arka plan: Türkçede yansımalı sözcük geleneği Türkçede yansımalı sözcükler, yalnız ses taklidiyle kalmaz; biçimce ikilemeler (örn. “şırıl şırıl”, “tak tuk”) ve hece tekrarları ile pekiştirilir. “Gulu gulu” da bu ikileme-pekistirme kalıbına uyar: kapalı ünlü /u/’nun art arda yinelenmesi…

Giresun Kaç Hektar? Bir Tarihçinin İzinde Toplumsal ve Coğrafi Serüven Bir tarihçi olarak haritalarla, kadim belgelerle uğraşırken en çok etkileyici gelen şeylerden biri, bir ülkenin ya da bir ilin sınırlarının insan zihninde nasıl şekillendiğidir. Toprağın sınırı, topluluğun kimliğiyle, ekonomik düzeniyle, yönetişim aygıtlarıyla iç içe geçer. Bugün sizinle birlikte Giresun ilinin kaç hektar olduğu sorusuna odaklanacağım — ama yalnızca rakamsal bir veri belirmekle kalmayacağım; bu coğrafyanın geçmişten bugüne nasıl dışarı doğru genişlediğini, kırılma noktalarını, toplumsal dönüşümleri ve o toprağın neden tarih boyunca stratejik önem taşıdığını tartışacağım. — Giresun’un Alanı: Hektarla İfade İlk önce net rakama bakalım: Giresun ili, toplam 6.972 km²…

Harbiye Açık Hava Konserleri Kaç TL? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Biletin Hikayesi Ben her zaman konulara tek bir pencereden bakmakta zorlananlardanım. Bir konser bileti alırken bile sadece “kaç TL” diye sormam; o fiyatın ardında yatan kültürü, deneyimi, duyguyu da merak ederim. İşte bu yazıda, Harbiye Açık Hava Konserleri’nin bilet fiyatlarını konuşurken, sadece rakamlardan değil, o rakamların temsil ettiği değerlerden de bahsedeceğiz. Çünkü bazen bir konser bileti, bir toplumun müziğe, sanata, eğlenceye ve hatta geleceğe bakışını yansıtır. Harbiye Açık Hava: Bir Kültürel Miras Alanı İstanbul’un kalbinde, yıllardır sayısız sanatçıyı ağırlayan Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu, artık sadece bir konser alanı…

Cünüp İken Uyumak Neye Sebep Olur? Antropolojik Bir Yaklaşım Bir antropolog olarak, farklı toplumların bedensel ritüellere yüklediği anlamları keşfetmek her zaman büyüleyici olmuştur. “Cünüplük” kavramı da bu bağlamda yalnızca dini bir durum değil, aynı zamanda insanın bedeniyle, topluluğuyla ve kutsal olanla kurduğu ilişkinin sembolik bir yansımasıdır. Bu yazıda, cünüp iken uyumak eylemini sadece bir dini yasak olarak değil, kültürlerarası bir pratik ve anlam sistemi olarak ele alacağız. Ritüellerin Beden Üzerinden İnşası Birçok toplumda beden, kutsal olanla dünyevi olan arasındaki sınırı temsil eder. İslam kültüründe cünüplük, bu sınırın geçici olarak ihlal edilmesidir. Cünüpken uyumamak, bedeni hem fiziksel hem de ruhsal bir…

Gırgır Dergisi Ne Zaman Kuruldu? Siyaset, Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen: Siyaset Bilimcinin Perspektifinden Günümüz toplumlarında güç, her şeyin merkezine yerleşmiştir. Bir toplumun yapısını, kurumlarını ve ideolojilerini anlamak için, gücün nasıl dağıldığını ve hangi grupların bu güç ilişkilerini şekillendirdiğini incelemek oldukça önemlidir. Siyaset bilimci olarak, güç ilişkilerinin sadece devletle değil, kültürle, medya ile ve toplumun her bireyiyle nasıl etkileşimde bulunduğunu sorgulamak, toplumsal yapıyı derinlemesine anlamamıza olanak sağlar. Bu çerçevede, Gırgır dergisinin tarihi ve toplumsal etkisi, yalnızca bir yayın organının hikayesi değildir. Aynı zamanda bir toplumun, güç, ideoloji ve kimlik üzerine düşündüğü, karşılaştığı…